"Ik heb jarenlang mijn geld verdiend met drugs dealen, overvallen en afpersing. Niemand heeft me ooit een ander voorbeeld gegeven. In mijn wereld was het erop of eronder. Twijfel of schuldgevoel was voor watjes. Als je die gevoelens al had, stopte je ze weg. Ik heb er nooit bij stilgestaan dat er een andere manier was om te overleven."

Leven volgens eigen regels

Toen ik na mijn zoveelste geweldsmisdrijf wéér in aanraking kwam met Justitie, moest ik me laten onderzoeken bij het Pieter Baan Centrum. Daar wilde ik in het begin niks van weten. ‘Laat mij maar gewoon mijn straf uitzitten’, dacht ik. Het riscio van TBS met dwangverpleging was me te groot. Maar uiteindelijk ben ik gezwicht en heb ik meegewerkt.

Volgens de onderzoekers lijd ik aan ‘anti-sociale gedragsproblematiek en agressieproblemen’. Dat is een hele mond vol, maar het houdt in dat ik het moeilijk vind om me aan te passen aan anderen. Ik leef vooral volgens mijn eigen regels. Als dingen niet gaan zoals ik voor ogen heb, ga ik schelden, dreigen, slaan of erger. Meer smaken ken ik niet.

De rechter heeft mij op grond van artikel 15.5 in De Woenselse Poort geplaatst. Dat betekent dat ik hier het laatste deel van mijn straf mag uitzitten en behandeling krijg om mijn problemen aan te pakken. Pas als mijn behandelaren en de rechter vinden dat ik vooruitgang boek, mag ik naar buiten. Eerder niet.

Wie is de loser

Wat is dit voor plek en wat willen ze van mij, dacht ik toen ik hier 4 maanden geleden binnenkwam. Hoe cool ik buiten ook was, hier trok ik me liever terug. Ik keek liever de kat uit de boom dan dat ik ergens aan meedeed. Ik stond niet open voor behandeling en ging contacten met anderen uit de weg.

Mijn mede-bewoners vond ik in het begin zielige types. Ik ergerde me vreselijk aan sommige lui en moest me soms echt inhouden om niet grof te worden. Nu denk ik steeds vaker: ‘wie is hier eigenlijk de loser?’.  Dat komt omdat ik een paar weken geleden aan de praat raakte met een ervaringsdeskundige. Die man heeft net als ik een crimineel verleden. Hij heeft het allemaal meegemaakt: de kick van de macht maar ook de voortdurende angst, het geweld en de eenzaamheid. Hij is in De Woenselse Poort behandeld, heeft hier een opleiding gevolgd en wordt nu betaald om zijn ervaringen te delen met anderen. Hij heeft zijn leven écht op orde, compleet met huisje, boompje, beestje.

Dromen over een betere toekomst

Zo'n toekomst lijkt me wel wat. Niet steeds over mijn schouder moeten kijken, niet meer voortdurend op de vlucht zijn. Misschien zou ik zelfs kunnen samenleven met een lieve vrouw en zelfs kinderen kunnen hebben, zonder steeds in angst te moeten zitten dat hen iets wordt aangedaan.

Met mijn behandelaar en mijn persoonlijk begeleider praat ik af en toe over die toekomstdromen. Zij zien best mogelijkheden. Maar ze hebben mij ook duidelijk gemaakt dat ik het zélf moet doen. Zij kunnen en willen het niet van mij overnemen. Ik moet zelf de touwtjes in handen nemen. Daar ben ik over gaan nadenken.

Uiteindelijk dacht ik bij mezelf: 'als ik behandeling blijf weigeren, kom ik ieder geval geen stap verder'. Da's makkelijk zat. Daarom geef ik het een kans. Ik sta nu op de wachtlijst voor agressie-regulatietherapie en psychomotorische therapie. Ook ga ik een leefstijltraining volgen en ga ik sleutelen aan mijn sociale vaardigheden. Wat het allemaal gaat opleveren, weet ik nog niet. Maar dat ik heb besloten om eraan te beginnen, is al een hele stap.

Sport als uitlaatklep

Voordat ik aan de therapieën kan beginnen, bestaan mijn dagen vooral uit sporten en houtbewerking. Ik kan er mijn energie in kwijt en het maakt dat ik ’s nachts gewoon kan slapen zonder nachtmerries.  Sport is voor mij echt een uitlaatklep. Als ik dat niet zou hebben, zou ik me misschien gaan afreageren op andere bewoners. Want het zijn dan misschien niet allemaal losers, ik heb niet gekozen voor hun gezelschap. Zij trouwens ook niet voor mij. Sport en houtbewerking zijn manieren om er even uit te zijn en mijn gedachten te verzetten.

Nog wel even bezig

Hoe langer ik hier zit en hoe meer ik rondkijk, hoe meer ik zie dat ik een hoop te leren heb. Afspraken maken en me daaraan houden, écht luisteren naar iemand anders, weten wanneer ik moet stoppen, weten waar mijn grenzen liggen: het is allemaal nieuw voor mij. Mijn oude makkers zouden me uitlachen als ze mij bezig zouden zien. Maar dat maakt me steeds minder uit, want ze uiteindelijk heeft de zogenaamde vriendschap met hun mij alleen maar ellende en eenzaamheid opgeleverd. Dat wil ik niet meer.

Als ik staks normaal wil leven, betekent het dat ik niet meer terug kan naar waar ik vandaan kom. Daar heb ik veel vijanden gemaakt. Het zou ook heel moeilijk zijn om niet in hetzelfde kringetje terecht te komen, want ik ken simpelweg geen andere mensen. Ik hoop dat De Woenselse Poort mij kan helpen om ergens anders te starten. Daar denk ik nu al over na maar het duurt nog wel even voor het zover is. Voorlopig ben ik nog wel even bezig.

Onze cliënten

Zo gevarieerd als onze samenleving is, zo verschillend zijn onze cliënten.

Lees meer